Jannis Kounellis

1936 (Piraeus, Greece) - 2017 (Rome, Italy)

'untitled', 2008, steel, lead and cloth, 100 x 70 x 10 cm

Dit werk uit 2008 toont hoe Jannis Kounellis in zijn late periode materie inzet als drager van menselijke afwezigheid. De combinatie van staal en lood brengt een fysiek en visueel gewicht dat het beeld naar beneden trekt, terwijl de stukken textiel als restanten van een lichaam over die massa hangen — niet als bescherming, maar als iets dat achterblijft.

De verticale opbouw suggereert nog een schilderij, maar wordt tegelijk ondermijnd: het vlak wordt opengebroken en vervangen door een samenstelling van fragmenten die nooit tot een geheel samenvallen. Wat ontstaat is geen compositie, maar een geconstrueerd residu — alsof het werk een lichaam of scène toont nadat alles zich al heeft voltrokken.

Binnen zijn oeuvre sluit dit aan bij Kounellis’ consequente afwijzing van de schilderkunst als illusie en zijn keuze voor reële, vaak industriële materialen. Waar zijn vroege werk nog gekenmerkt werd door directe actie en aanwezigheid, wordt die hier vervangen door een geconcentreerde, frontale vorm waarin enkel nog de sporen van die handeling zichtbaar blijven.

In de geest van Arte Povera betekent dit geen terugkeer naar eenvoud, maar een herdefiniëring van wat kunst kan zijn: geen beeld van de wereld, maar een fysieke confrontatie met materie, geschiedenis en menselijke conditie. In dit werk vertaalt zich dat in een stilstaand, bijna theatraal beeld waarin zwaarte en fragmentatie de plaats innemen van narratief of voorstelling.